Yaralanmalı trafik kazasında hangi tazminatları alabilirsiniz?

Trafik kazasında yaralandıysanız, kazaya karışan aracın trafik sigortasından tazminat talep edebilirsiniz. Çoğu kişi bunu bilir. Bilinmeyen şey, tazminatın tek bir kalem olmadığıdır. Sigorta şirketi, yaralanmanın hayatınızda yarattığı farklı etkiler için farklı kalemlerde ödeme yapar. Bu yazıda o kalemleri tek tek, hukuk bilmeyen birinin anlayacağı biçimde anlatıyoruz.

Baştan söyleyelim: aşağıdaki kalemlerin hepsi her dosyada ortaya çıkmaz. Hangilerinin sizin için geçerli olduğu; yaralanmanın niteliğine, tedavi sürecinize, çalışma durumunuza ve kaza tutanağındaki kusur dağılımına göre değişir. Bu yüzden yazının sonunda bir ön değerlendirme öneriyoruz.

Sürekli sakatlık tazminatı

Kaza sonrası vücudunuzda kalıcı bir hasar oluştuysa, bu hasarın çalışma gücünüzde yarattığı kayıp için ödenen tazminattır. Halk arasında "maluliyet tazminatı" olarak da bilinir. Çoğu dosyada en büyük kalem budur.

Bu tazminatın hesabında üç şey belirleyicidir:

• Maluliyet oranı: Yetkili hastanenin sağlık kurulu tarafından düzenlenen raporda belirlenir. Rapor, vücudunuzdaki kalıcı hasarın çalışma gücünüzü ne ölçüde etkilediğini yüzde olarak ifade eder.
• Geliriniz: Kaza tarihindeki belgelenebilir geliriniz esas alınır. Geliri belgeleyemeyenler için asgari ücret üzerinden hesap yapılır.
• Yaşınız: Kalan çalışma süreniz hesaba katılır. Aynı orandaki sakatlık, genç bir kişi için daha uzun bir süreyi etkilediğinden tutar da farklı çıkar.

Bu üç veri bir araya gelince ortaya "kazanç kaybı" çıkar. Kusur oranı varsa bu tutardan düşülür. Sigorta şirketinin ödeyebileceği tutarın bir üst sınırı vardır; bu limit yıllara göre değişir. Güncel limitler için bize ulaşın.

Maluliyet raporu neden bu kadar önemli?

Rapordaki oran doğrudan tazminatı belirlediği için raporun doğru hastanede, doğru zamanda ve doğru yönetmeliğe göre düzenlenmesi gerekir. Eksik ya da erken alınmış bir rapor, hak ettiğinizden düşük bir orana yol açabilir. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık: Maluliyet raporu nedir, nereden alınır?

Geçici iş göremezlik tazminatı

Yaralanma kalıcı olmasa bile, tedavi ve iyileşme sürecinde çalışamadığınız günler vardır. Bu günlerdeki gelir kaybınız "geçici iş göremezlik" adı altında talep edilir.

Bu kalemi hesaplarken iyileşme süreniz esas alınır. Hastane raporları, istirahat raporları ve doktor notları bu süreyi belgelemenize yardımcı olur. Çalışmadığınız günleri ve o günlerde kaybettiğiniz geliri gösterebiliyorsanız talebiniz güçlenir.

Sık yapılan hata, "zaten iyileştim, bir şey talep edemem" diye düşünmektir. İyileşmiş olmanız, iyileşene kadar geçen sürede uğradığınız kaybı ortadan kaldırmaz.

Bakıcı gideri

Ağır yaralanmalarda bir süre kendi ihtiyaçlarınızı karşılayamaz hale gelebilirsiniz. Yemek, temizlik, hastaneye gidiş geliş gibi işlerde bir yakınınız ya da bir bakıcı size yardım etmişse, bu destek de tazminat kapsamındadır.

Burada önemli bir nokta var: Bakıcı için para ödemiş olmanız şart değildir. Eşiniz, anneniz ya da bir yakınınız size baktıysa da bu gider talep edilebilir. Çünkü tazminatın mantığı, kaza olmasaydı ortaya çıkmayacak bir ihtiyacın karşılanmasıdır. Doktor raporunda bakıma muhtaç olduğunuz süre belirtilmişse talebiniz daha kolay kabul görür.

Tedavi giderleri

Kazaya bağlı tedavi masraflarınızın önemli bir bölümü kamu sağlık güvencesi tarafından karşılanır. Ancak tamamı karşılanmaz. Cebinizden ödediğiniz ilaçlar, özel hastane farkları, fizik tedavi seansları, tıbbi malzemeler ve hastaneye ulaşım gibi harcamalar belgelendiği ölçüde sigorta şirketinden talep edilebilir.

Bu kalem için en önemli tavsiyemiz basit: her fişi ve faturayı saklayın. Kaza tarihinden itibaren yaptığınız tüm sağlık harcamalarını tek bir dosyada toplayın. Aylar sonra belge toparlamak, o anda saklamaktan çok daha zordur.

Ekonomik geleceğin sarsılması

Bazı yaralanmalar, resmi bir maluliyet oranına yansımasa bile mesleğinizi etkiler. Bir müzisyenin parmağındaki hasar, bir şoförün görme sorunu ya da bir sporcunun diz yaralanması buna örnektir. Kişinin gelecekteki kazanç imkânlarının kaza yüzünden daralması "ekonomik geleceğin sarsılması" olarak değerlendirilir.

Bu kalem, diğerlerine göre daha az bilinir ve her dosyada gündeme gelmez. Ancak mesleğinizle yaralanmanız arasında somut bir bağ kurulabiliyorsa mutlaka değerlendirilmelidir.

Sigorta şirketi neden eksik öder?

Sigorta şirketleri her gün yüzlerce dosyaya bakar ve her dosyada mümkün olan en düşük tutarı ödemeye çalışır. Bu kötü niyet değil, iş modelidir. Eksik ödemenin en sık üç yolu şudur: yalnızca bir kalemi (genellikle sürekli sakatlığı) hesaba katıp diğerlerini hiç gündeme getirmemek; maluliyet oranını kendi anlaşmalı kurumlarının düşük raporuyla belirlemek; ve geliri belgeleyemediğinizi varsayıp asgari ücret üzerinden hesap yapmak.

Bu yüzden başvuruyu yaparken hangi kalemleri talep ettiğinizi açıkça yazmak, her kalem için belge sunmak ve teklifi imzalamadan önce bağımsız bir değerlendirme yaptırmak gerekir. Sigorta şirketinin "dosya kapandı" demesi, hakkınızın bittiği anlamına gelmez; yetersiz teklifler Tahkim yoluyla yeniden değerlendirilir.

Bu kalemler birlikte nasıl talep edilir?

Tüm kalemler tek bir başvuruda, birlikte talep edilir. Süreç kısaca şöyle işler:

1. Kaza tespit tutanağı, hastane evrakları ve maluliyet raporu toplanır.
2. Gelir belgeleri ve harcama belgeleri dosyaya eklenir.
3. Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır.
4. Sigorta şirketi yasal süre içinde ya ödeme yapar ya da teklif sunar.
5. Teklif yetersizse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur.

Süreci sizin adınıza yönetiyoruz; belgelerden başvuruya ve takibe kadar tek muhatabınız biziz. Dosyanız Tahkim ya da dava aşamasına gelirse birlikte çalıştığımız avukatlara yönlendiriyoruz.

Sık sorulan sorular

Kusurluysam bu kalemleri alamaz mıyım?

Alabilirsiniz. Kusur oranınız tazminatı azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz. Yalnızca tümüyle kusurlu olduğunuz kazalarda karşı tarafın sigortasından talep mümkün değildir.

Sigorta şirketi teklif verdi, kabul etmeli miyim?

İmzalamadan önce mutlaka değerlendirme yaptırın. İlk teklifler çoğu zaman hak ettiğiniz tutarın altında kalır ve imzaladıktan sonra ek talep zorlaşır.

Ne kadar sürede sonuç alırım?

Raporun hazırlanma hızına ve sigorta şirketinin tutumuna göre değişir. Ön görüşmede size gerçekçi bir aralık söylüyoruz.